تقابل کالابرگ با لکسوسهای ۱۱۰ میلیاردی؛ هشدار از سقوط طبقه متوسط به زیر خط فقر
نمایش «دیکتهطور» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا معروفی، این روزها در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه است؛ اثری که با وجود روایت داستانی آشنا، به واسطه شیوه اجرایی و طراحی صحنه متفاوت، تجربهای متمایز برای مخاطب ایجاد کرده است.
این نمایش با تمرکز بر مفاهیمی چون قدرت، دیکتاتوری و روابط متزلزل خانوادگی، تلاش میکند از طریق بدن بازیگر، ریتم اجرا و حرکتهای گروهی، وضعیت ناپایدار شخصیتها را بازنمایی کند. در این میان، استفاده از آجر بهعنوان عنصر اصلی صحنه، نقشی فراتر از یک ابزار دکوراتیو دارد و به نمادی از بیثباتی و تعلیق در زندگی کاراکترها تبدیل شده است.
از متن کلیشهای تا اجرای متفاوت
علیرضا معروفی درباره ایده اولیه این اثر عنوان کرد: متن نمایش چند سال پیش نوشته شده و اگرچه موضوع آن تازه نیست، اما زاویه نگاه و شیوه اجرا میتواند آن را متمایز کند. او تأکید دارد که بسیاری از مفاهیم نمایشی تکرارشوندهاند، اما آنچه اهمیت دارد، نحوه پرداخت و روایت آنهاست.
بازیگران نیز معتقدند که «دیکتهطور» نمونهای از آثاری است که در فرآیند تمرین، دچار تحول جدی شده و از یک متن به ظاهر آشنا، به اجرایی متفاوت رسیده است. به گفته کیمیا خلج، آنچه این اثر را خاص کرده، انسجام گروهی و تبدیل شدن بازیگران به «یک تن واحد» در اجراست.
چالش بازی روی آجرها
یکی از ویژگیهای برجسته این نمایش، اجرای بازیگران روی آجرهایی است که سطحی ناپایدار ایجاد میکند. این شیوه اجرایی، علاوه بر ایجاد فضایی بصری خاص، چالشهای فیزیکی قابل توجهی برای بازیگران به همراه داشته است.
الهه زحمتی در اینباره میگوید: حفظ تعادل روی آجرها در کنار تمرکز بر بازی، در ابتدا بسیار دشوار بود، اما با تمرین مداوم به بخشی از اجرای طبیعی تبدیل شد. سایر بازیگران نیز این تجربه را ترکیبی از سختی و جذابیت توصیف میکنند که به عمقبخشی به نقشها کمک کرده است.
نسبت متن، اجرا و پایانبندی
پایانبندی نمایش یکی از نقاط بحثبرانگیز این اثر بوده است. برخی معتقدند پایان میتوانست مسیر متفاوتی داشته باشد، اما کارگردان بر این باور است که همین پایانبندی، وجه تمایز «دیکتهطور» با آثار مشابه است.
در این میان، بازیگران نیز به تداوم چرخههای سلطه در جامعه اشاره میکنند و معتقدند تغییر این وضعیت، نیازمند آگاهی فردی است؛ موضوعی که در لایههای زیرین نمایش به آن پرداخته میشود.
تئاتر میان اجتماع و سیاست
در بخشی از این نشست، نسبت میان دغدغههای اجتماعی و سیاسی در نمایش نیز مورد بحث قرار گرفت. معروفی معتقد است که این دو حوزه از یکدیگر جدا نیستند و بیان مفاهیم، حتی اگر صریح باشد، میتواند بخشی از کارکرد تئاتر باشد.
در مقابل، برخی بر این باورند که بیان مفاهیم سیاسی در تئاتر باید با ظرافت هنری بیشتری همراه باشد تا از شعارزدگی فاصله بگیرد.
ویژگیهای اجرایی و موسیقی
سادگی طراحی صحنه و ریتم مناسب اجرا از جمله نقاط قوت «دیکتهطور» عنوان شده است. در عین حال، گروه اجرایی تصمیم گرفتهاند از موسیقی زنده صرفنظر کنند تا تمرکز مخاطب بر روایت و بازیها حفظ شود.
زمان اجرا
نمایش «دیکتهطور» از ۱۷ اردیبهشت با مدت زمان ۵۰ دقیقه در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه رفته است.
دیدگاهتان را بنویسید